Stosunki Turcja – Polska, Turcja – Unia Europejska. Rys ogólny.

Wizyta studyjna w Turcji. 25-28 Luty 2019

Turcja – Polska

Turcja i Polska niedawno obchodziły 600 lat nawiązania stosunków dyplomatycznych. Jednak tak długie, i w przeważającej mierze, bardo dobre kontakty dyplomatyczne wydają się nie przekładać na sferę gospodarki. Pod względem wymiany handlowej Polska stanowi 17/18 partnera Republiki Turcji. Około półtora procent naszego eksportu trafia do Turcji (ok. 7 miliardów złotych – 2018). Wzajemne inwestycje praktycznie nie istnieją. Niemniej Turcja jest czwartym odbiorcą polskich towarów spoza Unii Europejskiej oraz pierwszym wśród krajów Bliskiego Wschodu i Azji.

W obustronnej wymanianie handlowej zauważa się również wzrost o kilka procent rocznie. Obok tej pozytywnej tendencji w dominującym nasze relacje handlu, także usługi i produkcja powoli zaczynają się rozwijać. Turcy budują w Polsce między innymi obwodnicę Warszawy, warszawskie metro czy tunel w Świnoujściu. Polskie firmy działają na terenie Turcji, w szczególności branży kosmetycznej czy spożywczej. Warto podkreślić, że w zeszłym roku w Istambule swe biuro otworzył Polski Rejestr Statków, firma członkowska KIGM.

Możliwości współpracy są znacznie większe niż wspomniane 7 mld Euro, zwłaszcza że obydwie gospodarki odnotowują pozytywne wskaźniki tempa wzrostu dochodu. Zgodnie z oczekiwaniami, wyrażonymi m.in. na ostatnim Polsko -Tureckim Forum z 7 marca br, w ciągu najbliższych lat dwustronna współpraca może osiągnąć poziom 10 miliardów Euro rocznie. Szacuje się także, że przy odpowiednim wsparciu, potencjał obu gospodarek pozwoliłby na osiągnięcie nawet 20 mld rocznie.

Turcja jest krajem dwa razy większym od Polski, o dwa razy większej i młodszej populacji. Potencjał siły roboczej jest dość duży. Stopa bezrobocia to ok. 12% co stanowi ok. 4 mln osób. Wśród ludzi młodych, między 15 a 24 rokiem życia, to około 24%.

Dodatkową, pośrednią korzyścią z nawiązania współpracy z tureckim biznesem może być doświadczenie i wiedza tureckich przedsiębiorców co do prowadzenia interesów na rynkach regionu oraz Maghrebu. Umiejętność poruszania się w tym środowisku, znajomość tradycji i mentalności potenicjalnych kooperantów może być pomocą w ekspansji polskich firm na wspomnianym obszarze.

Turcja – UE

Unia Europejska jest najważniejszym partnerem handlowym Turcji. W zakresie eksportu czwartym partnerem UE, w imporcie piątym. 50% tureckich towarów eksportowanych jest do UE (2018 – 84 021 mln USD). Wielkość importu Turcji z UE wynosi 36.2% (80 810 mln USD).

10 Najważniejszych partnerów handlowych Turcji – 2018 (mln USD).

Kraj Eksport Kraj Import
Niemcy 16144 Rosja 21990
Wlk. Brytania 11113 Chiny 20719
Włochy 9566 Niemcy 20407
Irak 8351 USA 12378
USA 8306 Włochy 10154
Hiszpania 7710 Indie 7536
Francja 7289 Wlk. Brytania 7446
Holandia 4778 Francja 7413
Belgia 3953 Iran 6931
Izrael 3900 Korea Południowa 6343

Eurostat

Turcja importuje z UE głównie:
Maszyny i samochody             43%
inne wyroby                              21%
chemikalia                               17%
źródło: eurostat

Do UE Turcy eksportują:
Maszyny i samochody            43%
inne wyroby                              42%
chemikalia                               5%
źródło: eurostat

Największe problemy w dalszym rozwoju stosunków gospodarczych pomiędzy UE i Turcją, według strony Tureckiej są:
– zamrożenie akcesji Turcji do UE..
– w związku z powyższym, konieczność modernizacji dwustronnej umowy o Unii Celnej
– ryzyko dalszej erozji unii celnej
– biorąc powyższe pod uwagę oraz w świetle popisania umów o wolnym handlu pomiędzy UE z Kanadą i Japonią, Turcja może odczuć potrzebę odejścia od ustaleń w sferze CCT (Common Custom Tariff) z UE.
(prof. Dr. Çiğdem NAS, prezentacja podczas spotkania w Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB)).

Więcej informacji nt. Turcji i współpracy gospodarczej z tym krajem można znaleźć m.in. na stronach Polsko-Tureckiej Izby Gospodarczej, Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu, Eurostatu,

RM